Beurscrash doorrekenen
Wat betekent een daling van de beurs in euro’s voor jouw portefeuille? Kies zelf hoe hard aandelen en obligaties dalen en welk deel van je geld in aandelen zit, en vergelijk het met een tweede verdeling.
Een rekenvoorbeeld
Bij €10.000, 80% aandelen die 50% dalen en 20% obligaties die 10% dalen, is de totale daling 42%: €4.200, en houd je €5.800 over. Met 60% aandelen is de daling 34%: €3.400, en houd je €6.600 over. Die percentages zijn alleen een voorbeeld.
Hoe hard aandelen eerder daalden
De tool kent geen historische koersen, dus de dalingen vul je zelf in. Ter vergelijking: dit zijn de vier keer sinds 2000 dat de S&P 500 meer dan 20% onder zijn hoogste slotstand zakte:
| Periode | Hoogste slotstand | Laagste slotstand | Daling |
|---|---|---|---|
| 2000–2002, dotcombubbel | 1.527,46 op 24 maart 2000 | 776,76 op 9 oktober 2002 | −49,1% |
| 2007–2009, financiële crisis | 1.565,15 op 9 oktober 2007 | 676,53 op 9 maart 2009 | −56,8% |
| 2020, covid-19 | 3.386,15 op 19 februari 2020 | 2.237,40 op 23 maart 2020 | −33,9% |
| 2022, inflatie en stijgende rente | 4.796,56 op 3 januari 2022 | 3.577,03 op 12 oktober 2022 | −25,4% |
Dit zijn cijfers van één Amerikaanse index in dollars. Een wereldindex daalde met andere percentages, en een belegger in euro’s had ook te maken met de koers van de dollar. Het herstel na 2000 duurde jaren: het artikel over de dotcombubbel laat zien hoe lang.
Zo rekent het. De totale daling is het gewogen gemiddelde van de daling van aandelen en de daling van obligaties, naar het aandeel van elk in je portefeuille: totale daling = aandeel aandelen × daling aandelen + aandeel obligaties × daling obligaties. Bij 80% aandelen die 50% dalen en 20% obligaties die 10% dalen is dat 0,8 × 50% + 0,2 × 10% = 42%. Het verlies in euro’s is dat percentage van je bedrag.
Zo lees je de uitkomst. De uitkomst is een momentopname op het laagste punt, geen verlies dat je moet nemen: een daling wordt pas een gerealiseerd verlies als je verkoopt. Zet een tweede verdeling ernaast om te zien hoeveel een groter deel obligaties de klap dempt, en bedenk dat obligaties ook kunnen dalen, zoals in 2022.
Wat het niet is. De tool doet geen voorspelling en kent geen hersteltijden: de dalingen vul je zelf in. Het is geen advies over welke verdeling bij je past. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.
Waar het vandaan komt. Alleen de formule en je eigen invoer. De tool gebruikt geen externe gegevens en slaat niets op. De tabel hierboven is met de hand gecontroleerd aan de hand van de bronnen eronder.
Zo werkt de berekening
De tool vraagt vier getallen: het bedrag, het aandeel aandelen, hoe hard aandelen dalen en hoe hard obligaties dalen. Het aandeel obligaties is de rest, dus 100% min het aandeel aandelen. Daarna rekent de tool in drie stappen. Eerst weegt hij de twee dalingen naar hun aandeel tot één totaalpercentage. Dan neemt hij dat percentage van je bedrag: dat is het verlies in euro’s. Tot slot trekt hij het verlies van het bedrag af, en dat is wat er op het laagste punt overblijft. Alles gaat in hele centen, en wat overblijft komt nooit onder €0.
Eén rekenregel als voorbeeld: €25.000 met 50% in aandelen die 40% dalen en 50% in obligaties die 5% dalen. De totale daling is 0,5 × 40% + 0,5 × 5% = 22,5%. Het verlies is 22,5% van €25.000, dus €5.625, en er blijft €19.375 over. Om van €19.375 terug te komen op €25.000 moet de portefeuille stijgen met de daling gedeeld door wat er over is: 22,5 ÷ 77,5 = 29,03%.
Twee situaties, met de som erbij
Dit zijn verzonnen situaties met percentages die alleen voor het voorbeeld zijn gekozen. Het zijn geen voorspellingen en geen suggesties voor wat je zou moeten bezitten.
Situatie 1: alles in aandelen, of de helft in obligaties. Iemand heeft €25.000 en wil zien wat een daling van 40% bij aandelen en 5% bij obligaties doet. Staat alles in aandelen, dan is de daling 40%: een verlies van €10.000, en er blijft €15.000 over. Om terug te komen op €25.000 moet die portefeuille 66,67% stijgen. Staat de helft in obligaties, dan is de daling 22,5%: een verlies van €5.625 en €19.375 over, zoals in de rekenregel hierboven. Het verschil tussen de twee verdelingen op het laagste punt is €4.375.
Situatie 2: twee aandelenpercentages naast elkaar. Iemand heeft €60.000 en vult een daling van 30% bij aandelen en 8% bij obligaties in. De tool zet twee verdelingen naast elkaar:
| Verdeling | Totale daling | Verlies | Blijft over |
|---|---|---|---|
| 70% aandelen, 30% obligaties | 23,4% | €14.040 | €45.960 |
| 40% aandelen, 60% obligaties | 16,8% | €10.080 | €49.920 |
Het verschil tussen de twee verdelingen is €3.960. Dat volgt volledig uit de ingevulde getallen: dalen obligaties harder of aandelen minder hard, dan wordt het verschil kleiner of juist groter.
Deze cijfers zijn een illustratie, geen voorspelling. Beurzen kunnen harder of minder hard dalen dan een percentage dat je hier invult, rendementen kunnen negatief zijn en in het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.
Veelgemaakte fouten bij het lezen van het resultaat
- De daling lezen als voorspelling. De percentages zijn scenario’s die je zelf kiest, geen voorspelling van wat er gaat gebeuren.
- Alleen naar het moment van de daling kijken. De tool toont een verlies in euro’s op één moment, niet hoe lang herstel kan duren; dat verschilt sterk.
- Vergeten dat je echte mix kan afwijken. Alleen de aandelen- en obligatiedelen die je invult tellen mee, niet de inhoud van een fonds.
Wat de berekening weglaat
De tool laat één daling op één moment zien. Hij weet niet hoe lang een daling duurt, of er herstel volgt en hoe lang dat kost, en hij zegt niets over wanneer een daling zou kunnen komen. Geld dat je onderweg bijstort of opneemt, kosten, belasting en de wisselkoers tussen dollar en euro zitten er niet in. De dalingen van aandelen en obligaties zijn gewoon de twee getallen die jij intypt; de tool laat dus niet zien hoe een daling van de één op de ander kan doorwerken. Na een daling verschuiven bovendien de echte aandelen in een portefeuille, omdat het deel dat daalde nu kleiner is; dat zit niet in de tool. En hij zegt niets over welke verdeling bij jou past.
Vragen over de beurscrash-simulator
Waarom is de stijging die nodig is voor herstel groter dan de daling?
Omdat de stijging over een kleiner bedrag gaat. Na een daling van 50% is €10.000 nog maar €5.000, en om dat te verdubbelen is een stijging van 100% nodig, geen 50%. Na een daling van 20% is 25% stijging nodig. De formule is daling ÷ (100% − daling) en werkt voor elk percentage dat je invult.
Welke daling moet ik invullen?
Dat zegt de tool niet, en niemand kan het vooraf weten. Probeer meerdere waarden, ook grotere dan je waarschijnlijk acht, en kijk hoe de uitkomst verandert. De tabel hierboven laat zien wat er met één Amerikaanse index in dollars gebeurde, als gevoel voor de orde van grootte, maar een andere index of periode kan er heel anders uitzien. Wat je invult is een aanname, geen voorspelling.
Betekent een lager bedrag op het scherm dat ik geld kwijt ben?
Alleen als je op dat moment verkoopt. De uitkomst is een momentopname van de waarde op het laagste punt, geen vastgelegd verlies. De tool laat niet zien wat er daarna gebeurt, dus hij kan niet zeggen of de waarde terugkomt, of wanneer, en hij geeft geen advies over wat je moet doen.
Verder lezen: