Zo werkt een broker
In het kort: de tarievenlijst van een broker bestaat grotendeels uit acht onderdelen: orderkosten, spread, valutakosten, bewaar- of platformkosten, afwikkelkosten, spaarplanvoorwaarden, fractionele aandelen en beleggerscompensatie. Hieronder staat elk onderdeel met een klein rekenvoorbeeld in euro’s, gevolgd door een jaar op twee tarievenlijsten, zodat je ziet welke onderdelen tellen voor de manier waarop jij koopt.
Een broker is het bedrijf waarlangs je ETF’s en aandelen koopt en verkoopt. Zijn tarievenlijst kan lang lijken, maar deze acht begrippen vormen het grootste deel ervan. Klik op een kaart voor de uitleg, of scrol omlaag om alle begrippen op volgorde te lezen.
De acht begrippen in één oogopslag
De acht begrippen
Orderkosten
Een vast bedrag of een percentage dat de broker rekent telkens als je een order plaatst om te kopen of te verkopen.
Sommige brokers rekenen niets voor bepaalde fondsen of voor spaarplannen en verdienen dan aan andere onderdelen van hun tarievenlijst. Koop je vaak kleine bedragen, dan weegt een vast bedrag per order zwaarder dan wanneer je minder vaak grotere bedragen koopt. In euro’s: vaste kosten van €1 zijn 1% van een order van €100 en 0,1% van een order van €1.000.
Spread
Op elk moment heeft een belegging een prijs waartegen je kunt kopen en een iets lagere prijs waartegen je kunt verkopen. Dat verschil is de spread.
Je betaalt het indirect: het staat niet als regel op je overzicht, maar je aankoop begint iets onder de prijs die je betaalde. Fondsen waarin veel wordt gehandeld hebben doorgaans een kleinere spread dan fondsen waarin weinig wordt gehandeld. In euro’s: bij een spread van 0,10% kost €1.000 kopen en bij een gelijke koers weer verkopen ongeveer €1,00.
Valutakosten
Staat je rekening in euro’s en is het fonds of aandeel in een andere valuta genoteerd, dan rekent de broker het bedrag om en vraagt daar vaak een percentage voor.
Is een fonds in euro’s genoteerd, dan valt er bij de broker meestal niets om te rekenen. De bezittingen in het fonds kunnen in veel valuta’s staan; dat hoort bij het fonds, niet bij de broker. In euro’s: 0,25% valutakosten op een aankoop van €1.000 is €2,50, en terugwisselen naar euro’s bij verkoop kost meestal nog eens hetzelfde.
Bewaar- of platformkosten
Sommige brokers rekenen per jaar of per maand een bedrag voor het bewaren van je beleggingen of het gebruik van het platform, vast of als percentage van wat je houdt. Andere rekenen niets, of alleen boven een bepaald bedrag of voor bepaalde diensten.
Over vele jaren telt een klein jaarlijks percentage op, net zoals de lopende kosten van een fonds. In euro’s: 0,25% per jaar over €10.000 is €25 per jaar; sommige tarievenlijsten maximeren zulke kosten, bijvoorbeeld op een vast bedrag per beurs.
Afwikkelkosten
Nadat een order is uitgevoerd, moeten de beleggingen en het geld nog van hand wisselen. Sommige brokers rekenen daarvoor een klein bedrag, los van de orderkosten.
Op een tarievenlijst staat het onder verschillende namen, zoals afwikkelings- of handelingskosten. Kijk wat een genoemd bedrag per order precies omvat. In euro’s: een order zonder commissie maar met €1 afwikkelkosten kost je toch €12 per jaar als je elke maand koopt.
Spaarplan
Bij een spaarplan koop je op een vaste dag van de maand of de week voor een vast bedrag. Veel brokers rekenen voor spaarplannen andere tarieven dan voor losse orders: sommige rekenen niets per aankoop, sommige beperken welke fondsen je zo kunt kopen en sommige stellen een minimumbedrag.
Omdat het bedrag vast is, koop je minder stukken als de koers hoog is en meer als de koers laag is. In euro’s: twaalf aankopen van €100 kosten €12 aan orderkosten bij €1 per keer, en €0 in een spaarplan zonder kosten per aankoop.
Fractionele aandelen
In plaats van hele stukken belegg je een bedrag in euro’s en krijg je het bijbehorende deel van een stuk. Zo gaan ook kleine bedragen volledig aan het werk, ook bij stukken die meer kosten dan je maandbedrag.
Niet elke broker biedt dit aan, en niet voor elk fonds. Vraag voor welke beleggingen het geldt en of de prijs dan anders is.
Beleggerscompensatiestelsel
Valt een broker om, dan kunnen beleggers moeten wachten op hun beleggingen. Een beleggerscompensatiestelsel kan in sommige gevallen tot een vastgestelde grens uitkeren, bijvoorbeeld als een broker niet kan teruggeven wat hij voor je bewaart. Het dekt geen verlies door koersdalingen.
Brokers moeten volgens de wet de beleggingen van klanten gescheiden van hun eigen vermogen bewaren; het stelsel is de tweede laag als dat niet lukt. Welk stelsel geldt, hangt af van het land waar de broker zijn vergunning heeft, dus zoek dat per broker op. In Nederland keert de regeling maximaal €20.000 per belegger uit (DNB, gecontroleerd op 19 oktober 2026); Brokers uitgelegd laat zien hoe dat samenhangt met de depositogarantie.
Een jaar op twee tarievenlijsten, in euro’s
Welke tarievenlijst goedkoper is, hangt af van hoe je koopt. Neem twee verzonnen tarievenlijsten, opgebouwd uit soorten kosten die je in de brokervergelijking tegenkomt. Lijst A rekent €1 per order, ook bij geplande aankopen, en 0,25% voor het wisselen van valuta. Lijst B heeft gratis spaarplannen, €0,99 per losse order en 0,75% voor het wisselen van valuta.
| Jouw jaar | Lijst A | Lijst B |
|---|---|---|
| €100 per maand in een euro-ETF via een plan, plus één aankoop van €1.000 van een aandeel in dollars | €15,50 (0,70% van €2.200) | €8,49 (0,39% van €2.200) |
| €100 per maand in een aandeel in dollars, als losse orders | €15,00 | €20,88 |
Lijst B wint bij een maandelijks ETF-plan; lijst A wint zodra de meeste aankopen een valutawissel nodig hebben. Daarom helpt het om eerst op te schrijven hoe je verwacht te kopen, voordat je tarievenlijsten vergelijkt.
De bedragen hierboven zijn voorbeelden van soorten kosten die op echte tarievenlijsten staan. De werkelijke kosten per broker, met bron en de datum waarop we ze controleerden, staan bij de brokervergelijking; daar lees je ook hoe die lijst is samengesteld.
Deze pagina legt begrippen uit. Het is geen persoonlijk advies en er wordt geen broker genoemd; de bedragen zijn rekenvoorbeelden, geen prijzen van een broker.