ETF-kosten vergelijken

Wat maakt een verschil in lopende kosten (TER) tussen twee ETF’s over de jaren uit, bij hetzelfde rendement vóór kosten? Kies een fonds uit de lijst of vul zelf een TER in.

Een rekenvoorbeeld

Met €5.000 als start, €250 per maand, 25 jaar en 6% per jaar vóór kosten eindigt een TER van 0,14% op €191.124 en 0,20% op €189.254. Het verschil door kosten is €1.870. Over de hele 25 jaar kost het fonds met 0,14% je €4.449 ten opzichte van helemaal geen kosten, het fonds met 0,20% €6.319. De 6% is een rekenvoorbeeld, geen voorspelling.

Na	Ingelegd	TER 0,14%	TER 0,20%	Verschil
5 jaar	€20.000	€24.077	€24.031	€47
10 jaar	€35.000	€49.631	€49.446	€185
15 jaar	€50.000	€83.860	€83.388	€472
20 jaar	€65.000	€129.710	€128.717	€993
25 jaar	€80.000	€191.124	€189.254	€1.870

De standaardinstellingen van de tool: €5.000 als start, €250 per maand, 6% per jaar vóór kosten.

Zo rekent het. De tool rekent de ETF-calculator twee keer door met dezelfde bedragen, dezelfde looptijd en hetzelfde rendement vóór kosten; alleen de TER verschilt. Elke maand groeit het saldo met (rendement − TER) ÷ 12, dus bij 6% en 0,14% met ongeveer 0,488% per maand in plaats van 0,5%. Het verschil in eindbedrag is wat de extra kosten oplopen, inclusief de groei die je over dat geld had kunnen krijgen.

Zo lees je de uitkomst. Het verschil groeit harder dan de jaren: in het voorbeeld is het €47 na 5 jaar en €1.870 na 25 jaar. Een TER-verschil van 0,06 procentpunt lijkt per jaar klein, maar wordt elk jaar over een groeiend saldo gerekend. Vergelijk fondsen die een vergelijkbare index volgen; anders kan het verschil in rendement veel zwaarder wegen dan het verschil in kosten.

Wat het niet is. Een vergelijking van alleen de kosten, geen oordeel over welk fonds bij je past. Fondsen verschillen ook in index, landen, spreiding, beleggingsbeleid en risico, en een lage TER zegt daar niets over. Belasting, transactiekosten, tracking difference en inflatie zitten er niet in.

Waar de cijfers vandaan komen. De TER-waarden komen uit de factsheets en KID’s van de aanbieders; de maand van de laatste controle staat onder de uitkomst. Staat jouw fonds er niet bij, kies dan Eigen kosten invoeren en typ de TER uit de factsheet.

Zo werkt de berekening

De tool voert dezelfde maandelijkse berekening twee keer uit, één keer per TER, met dezelfde bedragen en dezelfde looptijd. Eerst neemt de tool het jaarrendement vóór kosten en trekt daar de TER van af. Dat deelt hij door 12 voor het maandrendement. Elke maand: nieuw saldo = oud saldo × (1 + maandrendement) + maandbedrag, afgerond op hele centen. Het verschil tussen de twee fondsen is het ene eindsaldo min het andere; de kosten van een fonds zijn het eindsaldo vergeleken met dezelfde berekening bij een TER van 0%.

Eén rekenregel met de standaardinstellingen en een TER van 0,14%: 6% − 0,14% = 5,86% per jaar, dat is 5,86% ÷ 12 = ongeveer 0,48833% per maand. In maand 1 geldt €5.000 × 1,0048833 + €250 = €5.024,42 + €250 = €5.274,42.

Twee andere situaties

Beide situaties gebruiken de eigen berekening van de tool met de twee TER-waarden uit het voorbeeld hierboven. De rendementen vóór kosten zijn aannames om de werking te laten zien, geen voorspellingen: echte rendementen schommelen, kunnen negatief zijn en rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.

Eén bedrag, laten staan. Iemand belegt eenmalig €20.000, legt niets bij en laat het 15 jaar staan tegen een aangenomen 5% per jaar vóór kosten. Zonder kosten zou het saldo €42.274 zijn. Bij een TER van 0,14% is het €41.399 (€875 minder dan zonder kosten) en bij 0,20% €41.030 (€1.244 minder). Het verschil tussen de twee fondsen is €369.

Elke maand inleggen. Iemand begint met niets en legt 10 jaar lang €400 per maand in tegen een aangenomen 6% per jaar vóór kosten; er wordt €48.000 ingelegd. Zonder kosten zou het saldo €65.552 zijn. Bij 0,14% is het €65.056 (€496 minder) en bij 0,20% €64.845 (€707 minder). Het verschil tussen de twee fondsen is €211. Dat is kleiner dan in de eerste situatie, omdat de looptijd korter is en elk maandbedrag minder jaren kosten betaalt.

Situatie	Zonder kosten	TER 0,14%	TER 0,20%	Verschil
€20.000 eenmalig, 15 jaar, 5%	€42.274	€41.399	€41.030	€369
€400 per maand, 10 jaar, 6%	€65.552	€65.056	€64.845	€211

Rekenvoorbeelden met aangenomen rendementen vóór kosten, geen voorspellingen. Rendementen kunnen negatief zijn en rendementen uit het verleden bieden geen garantie.

Veelgemaakte fouten bij het lezen van het resultaat

Een lagere TER zien als een beter fonds. Index, landen en risico kunnen verschillen; de tool toont alleen wat een kostenverschil oplevert.
Twee fondsen vergelijken bij verschillende rendementen. De tool gebruikt voor beide hetzelfde rendement vóór kosten, dus het verschil komt alleen door kosten.
Vergeten dat de TER maar één kostenpost is. Transactiekosten, tracking difference en belasting zitten er niet in.

Wat de berekening buiten beschouwing laat

De tool vergelijkt alleen lopende kosten en gaat ervan uit dat de TER elk jaar gelijk is. In de praktijk kan de TER van een fonds veranderen, en het resultaat van een fonds hangt ook af van hoe nauwkeurig het de index volgt (tracking difference). Transactiekosten, belasting en inflatie zitten er niet in. Verschillen in index, landen, spreiding of risico tussen twee fondsen ook niet. Het rendement vóór kosten is in de tool elke maand gelijk, terwijl echte rendementen schommelen. De cijfers laten zien wat een kostenverschil onder deze aannames kan oplopen; ze zijn geen oordeel over welk fonds bij iemand past en geen advies.

De TER is niet de enige kostenpost in een fonds. Het essentiële-informatiedocument van het fonds noemt ook transactiekosten: voor VWCE 0,02% per jaar bovenop de 0,14%. Bekijk wat het Eid van VWCE zegt, in gewone woorden.

Vragen over fondskosten

Betekent een lagere TER een beter fonds?

Niet vanzelf. De TER is maar een deel van wat een fonds is. Twee fondsen kunnen verschillende indices volgen, andere landen bevatten en een ander risico hebben, en de TER zegt daar niets over. De tool beantwoordt één smalle vraag: wat loopt een verschil in lopende kosten op, bij hetzelfde rendement vóór kosten?

Waarom groeit het verschil harder dan de jaren?

De TER wordt elk jaar over het hele saldo gerekend, en dat saldo blijft groeien. In het voorbeeld bovenaan de pagina is het verschil €47 na 5 jaar en €1.870 na 25 jaar: vijf keer zoveel jaren, ongeveer veertig keer zoveel verschil. Geld dat niet aan kosten verloren gaat, had in latere jaren bovendien zelf rendement opgeleverd.

Wat als mijn fonds niet in de lijst staat, of de TER verandert?

Kies Eigen kosten invoeren en typ de TER uit de factsheet van het fonds. De tool gebruikt één TER voor de hele looptijd; verandert het fonds de TER later, dan wijkt de werkelijke uitkomst af van het rekenvoorbeeld. Controleer de actuele TER in de factsheet of het KID voordat je op een vergelijking vertrouwt.

Verder lezen: