In het kort: De tracking difference is het daadwerkelijke verschil tussen het totale rendement van een ETF en het rendement van de gevolgde beursindex over een bepaalde periode. Het toont het gecombineerde netto-effect van alle lopende kosten, interne transactiekosten, dividendbelasting en eventuele opbrengsten uit effectenlening samen.
Waar de tracking difference uit bestaat
Een beursindex is een theoretische berekening. Een index kent geen beheerkosten, geen handelscommissies en geen belastinginhoudingen. Een echte ETF opereert in de praktijk: de beheerder koopt fysiek aandelen aan, balanceert posities bij en verwerkt in- en uitstroom van kapitaal. De tracking difference toont het tastbare nettoresultaat van al deze handelingen.
Verschillende factoren bepalen de tracking difference over een gemeten beleggingsperiode:
- Lopende kosten (TER): de som van alle kosten die aan het fonds worden belast, exclusief directe handelskosten, als percentage van het gemiddelde vermogen.
- Handelskosten: kosten van het kopen en verkopen van posities, bijvoorbeeld wanneer het fonds herbalanceert.
- Dividendlekkage: buitenlandse bronbelasting op dividenden die het fonds niet kan terugvorderen via belastingverdragen.
- Effectenlening: door iShares genoemd als een factor achter tracking difference; het kan beide kanten op werken.
- Beleggingstechnieken: bijvoorbeeld kasbeheer en sampling, die kleine afwijkingen van de index kunnen veroorzaken.
Omdat zaken als effectenlening en handelskosten van jaar tot jaar schommelen, kan de gerealiseerde tracking difference groter of juist kleiner uitvallen dan de TER.
Tracking difference is niet hetzelfde als tracking error
Hoewel beide termen vaak door elkaar worden gebruikt, meten ze iets volstrekt anders:
- Tracking difference meet de *omvang* van het rendementsverschil over een volledige beleggingsperiode (bijvoorbeeld een rendementsgat van -0,15% over een heel kalenderjaar).
- Tracking error meet de beweeglijkheid (de standaarddeviatie) van die rendementsverschillen, bijvoorbeeld de geannualiseerde standaarddeviatie van de verschillen in maandrendementen (de methode van iShares).
Volgens de richtsnoeren van ESMA over ETF’s en andere UCITS-kwesties moet het prospectus van een indexvolgend fonds het verwachte niveau van tracking error vermelden, en moeten jaar- en halfjaarverslagen de omvang van de tracking error vermelden. Het jaarverslag moet ook de jaarlijkse tracking difference vermelden en toelichten.
Een rekenvoorbeeld: hoe kosten en opbrengsten samenkomen
Stel dat een ETF een officiële TER van 0,14% rekent en een wereldwijde beursindex volgt die over een kalenderjaar een bruto rendement behaalt van 6,00%. Alle andere getallen hieronder zijn verzonnen ter illustratie en zijn geen gegevens van een echt fonds.
In Situatie A heeft het fonds te maken met 0,14% TER, 0,02% interne transactiekosten en 0,15% dividendlekkage, terwijl effectenlening 0,05% aan inkomsten oplevert. De netto kostenachterstand bedraagt 0,26% (0,14% + 0,02% + 0,15% – 0,05%). Het fonds realiseert een rendement van 5,74%; de tracking difference bedraagt -0,26% (een groter rendementsgat dan de TER).
In Situatie B zijn de interne handelskosten zeer laag (0,01%) en leveren uitgeleende effecten een opbrengst op van 0,12%. Hierdoor daalt de totale rendementsdruk tot slechts 0,05%. Het fonds realiseert 5,95%, waardoor de tracking difference uitkomt op slechts -0,05% (aanzienlijk kleiner dan de TER).
Beleggen brengt risico’s op kapitaalverlies met zich mee. De berekeningen van deze calculator zijn uitsluitend indicatief en vormen geen financieel of beleggingsadvies in de zin van de Wet op het financieel toezicht. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.
Dit is algemene uitleg, geen belasting- of beleggingsadvies. Voor je eigen situatie kun je terecht bij een gekwalificeerde belastingadviseur, een financieel adviseur met een AFM-vergunning of de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen
Wat is de formule voor tracking difference?
De formule luidt: Tracking difference = Rendement van het fonds − Rendement van de index over de gekozen meetperiode.
Wat is het verschil tussen tracking difference en tracking error?
Tracking difference is het rendementsverschil over een periode. Tracking error is de geannualiseerde standaarddeviatie van de verschillen in maandrendementen (de methode van iShares) en laat zien hoe gelijkmatig het fonds de index volgt.
Kan de tracking difference positief zijn?
Ja. Een positieve tracking difference kan voorkomen. iShares noemt effectenlening, belastingverdragsvoordelen en teruggaven als mogelijke oorzaken en wijst erop dat zulke effecten positief of negatief kunnen zijn.
Waar vind ik de tracking difference van mijn ETF?
De tracking difference staat in het jaarverslag van het fonds, dat de jaarlijkse tracking difference ten opzichte van de benchmark moet vermelden en toelichten. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor toekomstige tracking.
Gerelateerde pagina’s en begrippen
- Wat kost een ETF echt?: alle kostenfactoren, spreads en trackingverschillen op een rij
- Zo lees je een factsheet: hoe je benchmarks en rendementstabellen controleert
- Begrippenlijst: Tracking difference: definitie in de Stazora begrippenlijst
- Begrippenlijst: TER (lopende kosten): de vaste jaarlijkse beheerkosten
- Begrippenlijst: Dividendlekkage: buitenlandse inhoudingen op dividend
- Begrippenlijst: Replicatie: fysieke en synthetische replicatiemethoden
Bronnen
- ESMA Richtsnoeren betreffende ETF’s en andere UCITS-kwesties (ESMA/2014/937NL) inzake tracking error publicatieverplichtingen.
- Jaarverslagen en gecontroleerde jaarrekeningen van UCITS beleggingsfondsen.
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/653 aangaande geharmoniseerde kosten- en rendementsberekeningen.