Kort gezegd: een ETC (exchange traded commodity) is een effect dat je op een beurs koopt en dat de prijs van een grondstof volgt, zoals goud of olie. Het handelt als een ETF, maar het is een schuldinstrument van een bedrijf en geen fonds. Je hangt dus af van de uitgever én van de grondstofprijs, en een grondstof keert geen dividend uit. De waarde kan dalen en je kunt geld verliezen.
Je ziet ETC’s op het scherm van een broker naast ETF’s, en de namen lijken op elkaar. Het verschil telt voor wat je bezit en wat er mis kan gaan, dus deze pagina legt het stap voor stap uit. We leggen alleen uit; niets hier is een aanbeveling om iets te kopen of te mijden.
Wat is een ETC?
ETC staat voor exchange traded commodity. Het is een effect dat op een beurs genoteerd staat en de prijs van één grondstof (goud, zilver, olie) of van een mandje grondstoffen moet volgen. Je koopt en verkoopt het via een broker, net als een aandeel of een ETF, en de koers verandert gedurende de handelsdag.
Juridisch is een ETC een schuldinstrument. De Europese toezichthouder ESMA zegt dat in zijn Q&A over grondstoffenderivaten: ETC’s zijn schuldinstrumenten in de zin van artikel 4, lid 1, punt 44(b) van MiFID II (ESMA, Q&A’s over MiFID II en MiFIR, onderwerp grondstoffenderivaten, vraag 7, laatst bijgewerkt 23 september 2022, gecontroleerd op 2 november 2026). In gewone woorden: een ETC is een schuldbekentenis van een bedrijf, waarvan de uitbetaling aan een grondstofprijs gekoppeld is. Je leent aan de uitgever en koopt geen deel van een fonds.
Wat is het verschil tussen een ETC en een ETF?
- Wat het is: een ETF is een fonds dat aandelen of obligaties voor je bezit; een ETC is een schuldinstrument van een bedrijf. Een UCITS-ETF volgt de UCITS-regels over spreiding en over bewaring van het vermogen bij een aparte bewaarder; een ETC valt niet onder die fondsregels.
- Wat het volgt: de meeste ETF’s volgen een index van bedrijven. Een ETC volgt een grondstofprijs.
- Wat er mis kan gaan: beide kunnen dalen met hun markt. Een ETC heeft een extra risico: als de uitgever omvalt, krijg je misschien niet terug wat de grondstof waard zou zijn geweest.
- Inkomsten: een aandeel kan dividend uitkeren en een obligatie betaalt rente; een grondstof betaalt niets. Een ETC kan alleen winst geven doordat de grondstofprijs stijgt, en hij kan ook dalen.
Fysiek of swap-gebaseerd: waardoor wordt een ETC gedekt?
Uitgevers dekken hun ETC’s op verschillende manieren, en het verschil staat in het prospectus. Bij een fysiek gedekte ETC bewaart de uitgever het metaal (bijvoorbeeld goud in een kluis) tegenover de effecten die hij heeft uitgegeven. Bij andere houdt de uitgever contracten, zoals futures of swaps, die de prijs volgen. Sommige uitgevers geven ook onderpand om het risico voor beleggers te verkleinen. Hoe goed dat werkt hangt af van de constructie, dus lees de documenten van de uitgever in plaats van op de naam af te gaan.
Houd er ook rekening mee dat je met een ETC niet de eigenaar van het metaal zelf wordt. Je hebt een vordering op de uitgever, die gedekt kan zijn met metaal.
Wat is uitgeversrisico?
Bij een fonds wordt het vermogen gescheiden van de beheerder bewaard, dus als de beheerder omvalt is het vermogen er nog (zie UCITS). Bij een ETC ben je schuldeiser van de uitgever. Kan de uitgever niet betalen, dan sta je in de rij met andere schuldeisers en bepaalt de dekking, als die er is, hoeveel je terugkrijgt. Dat risico komt bovenop het risico van de grondstofprijs. Het is de belangrijkste reden dat een ETC niet zomaar “een ETF voor goud” is.
Wat kost een ETC, en waar vind je de kosten?
Een ETC heeft meestal jaarlijkse kosten die uit de waarde gaan, vergelijkbaar met de TER van een ETF, plus de orderkosten van de broker en de spread als je handelt. De jaarlijkse kosten staan in het prospectus en de definitieve voorwaarden van de uitgever, en in het essentiële-informatiedocument (KID) als dat voor het product bestaat; ook de productpagina van je broker toont ze. Omdat de naam niet zegt hoe de ETC is opgezet, kijk je naar de kosten en de constructie op dezelfde plek. Voor orderkosten en spread, zie Wat kost aandelen kopen?
Is een ETC hetzelfde als een ETN?
Niet helemaal, maar het zijn verwanten. Een ETN (exchange traded note) is ook een schuldinstrument dat een index of een markt volgt. Mensen gebruiken “ETC” voor producten die grondstoffen volgen en “ETN” voor producten die iets anders volgen. Het kredietrisico van de uitgever geldt voor beide.
Veelgestelde vragen
Keert een ETC dividend uit?
Nee. Een grondstof als goud levert geen inkomsten op, dus een ETC heeft geen dividend. Het resultaat hangt alleen af van de prijsverandering, min kosten.
Heeft een ETC minder risico dan een ETF?
Nee. Beide kunnen waarde verliezen. Een ETC voegt uitgeversrisico toe en volgt één grondstof, die meer kan schommelen dan een breed aandelenfonds.
Is een ETC hetzelfde als “enz.” of “etc.” in een zin?
Nee. Bij beleggen betekent ETC exchange traded commodity. Zoek je erop, voeg dan woorden toe zoals “exchange traded commodity” of “ETC goud”.
Kan ik in Nederland een ETC kopen?
Veel brokers die Nederlandse beleggers bedienen noteren ETC’s naast ETF’s. Welke en tegen welke kosten verschilt per broker; kijk op de eigen lijst en tarievenpagina van de broker.
Valt een ETC onder box 3?
In grote lijnen vallen beleggingen die je privé houdt onder box 3, ongeacht de vorm. De regels worden hervormd, dus kijk bij de Belastingdienst voor de actuele situatie.
Gerelateerde pagina’s
Bronnen
- ESMA, Questions and Answers on MiFID II and MiFIR commodity derivatives topics (Engels), vraag 7 (laatst bijgewerkt 23 september 2022), gecontroleerd op 2 november 2026.
Beleggen brengt risico’s op kapitaalverlies met zich mee. De berekeningen van deze calculator zijn uitsluitend indicatief en vormen geen financieel of beleggingsadvies in de zin van de Wet op het financieel toezicht. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.
Dit is algemene uitleg, geen belasting- of beleggingsadvies. Voor je eigen situatie kun je terecht bij een gekwalificeerde belastingadviseur, een financieel adviseur met een AFM-vergunning of de Belastingdienst.